اتصالات و بست تبلکس مجموعهای از قطعات فلزی مورد استفاده در اجرای سیستم دیوار AAC است که برای ایجاد اتصال مناسب میان بلوکها و همچنین مهار و اتصال دیوار به اجزای سازهای مورد استفاده قرار میگیرد.
در اجرای اصولی دیوارهای ساختهشده با بلوک AAC تبلکس، فقط کیفیت بلوک و ملات اهمیت ندارد؛ نحوه اتصال بلوکها به یکدیگر، اتصال دیوار به ستون، وادار و سایر اجزای ساختمان نیز نقش مهمی در عملکرد صحیح دیوار دارد.
به همین دلیل استفاده از اتصالات متناسب با جزئیات اجرایی پروژه یکی از بخشهای مهم سیستم دیوار AAC محسوب میشود.
اتصالات تبلکس بسته به محل و نوع کاربرد در مدلهای مختلفی مورد استفاده قرار میگیرند که از مهمترین آنها میتوان به بست تخت، بست کرکرهای یا میخ پلاک و بست رادیکالی یا اتصال ارتجاعی اشاره کرد.
هرکدام از این قطعات وظیفه مشخصی دارند و نباید صرفاً به دلیل شباهت ظاهری به جای یکدیگر استفاده شوند.
انواع اتصالات
1.اتصال خط کش یا بست فلزی تخت
قطعه فلزی کاملات تخت و صاف که قادر است دو بلوک یکسان را که بصورت همتراز قرار گرفته اند را به کمک میخ به یکدیگر متصل نماید و مقاومت دیوار را در برابر زلزله تا حد بالایی افزایش می دهد. این بست جایگزین مناسبی برای میلگرد بستر می باشد.
2.اتصال کرکره ای یا میخ پلاک
بستی کرکره ای شکل و مواج است که دو بلوکی را که درکنار یکدیگر قرار گرفته اند در جای خود ثابت نگهمیدارد و به منظور اتصال افقی بلوک های هبلکس بکار می رود.
3.اتصال رادیکالی یا وادار ارتجاعی
بست رادیکالی یکی از رایج ترین انواع اتصالات به شمار می آیند که به عنوان اتصال بلوک به ستون نیز شناخته می شود. این اتصال در اتصال بلوک به دیوار و یا ستون و یا اتصال دو دیوار به یکدیگر کاربرد دارد و باعث ایجاد فاصله ای 2 سانتیمتری میان دیوار و بخش های سازه ای می شود. این بست ها دارای یک خمیدگی بوده و وجود این خمیدگی به دیوار امکان می دهد تا به صورت محدود در جهت افقی جابجا گردد.
لازم به توضیح است که کلیه بست ها می بایست ازجنس آهن ضد زنگ و یا گالوانیزه ساخته شوند تا در مجاورت مصالح ساختمانی دچار زنگ زدگی و خوردگی نگردند.
بست بلوک AAC چیست؟
بست بلوک AAC یک قطعه اتصال مکانیکی است که برای تکمیل جزئیات اجرایی دیوارهای ساختهشده از بتن هوادار اتوکلاو شده مورد استفاده قرار میگیرد.
بسته به نوع بست، کاربرد آن میتواند شامل اتصال و یکپارچهسازی بلوکها، مهار دیوار یا ایجاد اتصال مناسب میان دیوار و اجزای پیرامونی باشد.
بنابراین عبارت «بست AAC» به یک قطعه واحد اشاره نمیکند.
نوع بست باید براساس محل استفاده و جزئیات اجرایی دیوار انتخاب شود.
چرا اتصالات دیوار AAC اهمیت دارند؟
دیوار غیرسازهای نباید در زمان تغییرشکل سازه رفتاری خارج از آنچه در طراحی پیشبینی شده داشته باشد.
در هنگام زلزله، قاب سازه میتواند دچار تغییرمکان جانبی شود. اگر دیوار و سازه بدون توجه به این تغییرمکانها به یکدیگر متصل شوند، نیروهای ناخواستهای میتوانند به دیوار وارد شوند.
از سوی دیگر، دیوار باید در برابر نیروهای خارج از صفحه نیز به شکل مناسب مهار شود.
بنابراین طراحی اتصال مناسب باید بتواند میان دو نیاز تعادل برقرار کند:
مهار دیوار در جهت مورد نیاز
و
فراهم کردن آزادی حرکت در جهتی که طراحی سیستم الزام میکند.
به همین دلیل جزئیات اتصال دیوار AAC موضوعی فراتر از نصب چند قطعه فلزی ساده است.
انواع اتصالات و بست تبلکس
اتصالات مورد استفاده در سیستم دیوار تبلکس براساس کاربرد به انواع مختلف تقسیم میشوند.
سه گروه مهم عبارتاند از:
1. بست تخت تبلکس
بست تخت یک قطعه فلزی صاف و تخت است که در اجرای دیوار AAC برای ایجاد اتصال مکانیکی میان بلوکها و مسلحسازی افقی دیوار مطابق جزئیات اجرایی مورد استفاده قرار میگیرد.
این محصول در بازار با نامهای دیگری مانند:
بست تخت AAC، بست فلزی تخت، تسمه اتصال بلوک، بست بلوک و بست تخت هبلکس
نیز جستجو میشود.
بست تخت روی بلوک قرار گرفته و با اتصال مکانیکی مناسب به بلوکها متصل میشود.
استفاده صحیح از آن باید براساس فاصله و جزئیات تعیینشده برای سیستم دیوار انجام شود.
بست تخت چه کاربردی دارد؟
کاربرد اصلی بست تخت در سیستم AAC، ایجاد تقویت و اتصال افقی میان بخشهای دیوار مطابق جزئیات اجرایی است.
به همین دلیل محل قرارگیری، تعداد و فاصله بستها نباید براساس حدس نیروی اجرایی تعیین شود.
طراح و مجری باید مشخصات سیستم دیوار و الزامات پروژه را ملاک قرار دهند.
آیا بست تخت جایگزین میلگرد بستر است؟
این سؤال یکی از مهمترین جستجوهای کاربران سیستم AAC است.
در دیوارهای بلوکی، روشهای مختلفی برای مسلحسازی افقی وجود دارد و انتخاب روش باید با نوع بلوک، ضخامت ملات، طراحی دیوار و جزئیات اجرایی هماهنگ باشد.
در سیستمهای AAC با ملات بستر نازک، استفاده از تسمه یا بست فلزی مناسب میتواند در جزئیات طراحیشده بهعنوان راهکار مسلحسازی افقی دیوار مورد استفاده قرار گیرد.
بنابراین بهتر است بهجای جمله مطلق «بست تخت همیشه جایگزین میلگرد بستر است» گفته شود:
نوع و فاصله بست تخت یا سایر اجزای مسلحکننده باید مطابق جزئیات طراحی و دستورالعمل اجرایی سیستم دیوار تعیین شود.
این بیان هم مهندسیتر است و هم جلوی اجرای اشتباه را میگیرد.
بست کرکرهای تبلکس یا میخ پلاک
بست کرکرهای تبلکس قطعهای فلزی با سطح موجدار است که برای ایجاد اتصال مکانیکی در اجرای بلوکهای AAC مورد استفاده قرار میگیرد.
شکل موجدار این قطعه باعث شده در بازار اصطلاح «بست کرکرهای» برای آن رایج شود.
این محصول با عبارتهای:
بست کرکرهای AAC، میخ پلاک AAC، بست موجدار بلوک، بست کرکرهای هبلکس و میخ پلاک هبلکس
نیز شناخته یا جستجو میشود.
کاربرد بست کرکرهای AAC چیست؟
این بست در محلهایی که براساس سیستم اجرایی نیاز به اتصال مکانیکی میان بلوکها وجود دارد استفاده میشود.
بسته به جزئیات سیستم، میتواند برای تثبیت و اتصال بلوکهای مجاور مورد استفاده قرار گیرد.
انتخاب تعداد و محل استفاده باید مطابق دستورالعمل اجرای دیوار باشد.
تفاوت بست تخت و بست کرکرهای چیست؟
با وجود اینکه هر دو از قطعات فلزی سیستم دیوار AAC هستند، شکل و کاربرد آنها یکسان نیست.
| ویژگی | بست تخت | بست کرکرهای |
|---|---|---|
| شکل | صاف و تخت | موجدار |
| خانواده | اتصال فلزی AAC | اتصال فلزی AAC |
| کاربرد اصلی | تقویت/اتصال افقی مطابق طراحی | اتصال مکانیکی بلوکها مطابق جزئیات |
| روش نصب | اتصال مکانیکی به بلوک | مطابق سیستم اجرایی |
| انتخاب فاصله | طبق طراحی | طبق دستورالعمل |
| نام رایج بازار | بست تخت هبلکس | میخ پلاک هبلکس |
در پروژه نباید صرفاً براساس قیمت یا موجودی بازار یکی را جایگزین دیگری کرد.
3. بست رادیکالی تبلکس
بست رادیکالی تبلکس یکی از مهمترین اتصالات مورد استفاده در اجرای دیوار AAC است.
این قطعه برای ایجاد اتصال و مهار مناسب دیوار در مجاورت اجزای قائم، مطابق جزئیات سیستم اجرایی، مورد استفاده قرار میگیرد.
برخلاف یک اتصال کاملاً صلب، در برخی جزئیات اتصال دیوار غیرسازهای لازم است امکان حرکت نسبی موردنیاز میان دیوار و سازه حفظ شود.
طراحی هندسی بست رادیکالی با همین منطق اجرایی مرتبط است.
این محصول در بازار با نامهایی مانند:
بست رادیکالی AAC، بست ارتجاعی، بست اتصال دیوار به ستون، اتصال رادیکالی، بست رادیکالی هبلکس و بست اتصال هبلکس به ستون
نیز جستجو میشود.
کاربرد بست رادیکالی چیست؟
از این نوع اتصال میتوان مطابق جزئیات اجرایی برای مهار دیوار در مجاورت اعضای قائم یا محلهای مشخصشده در طراحی استفاده کرد.
مهمترین نکته این است که اتصال نباید بدون توجه به رفتار مورد انتظار دیوار اجرا شود.
اگر سیستم دیوار بهصورت جداسازیشده از قاب طراحی شده باشد، جزئیات اتصال باید بتوانند شرایط همان سیستم را تأمین کنند.
چرا اتصال دیوار AAC به ستون نباید کاملاً صلب باشد؟
در بسیاری از جزئیات دیوارهای غیرسازهای جداسازیشده، هدف این است که دیوار بتواند تغییرمکان نسبی سازه را بدون درگیر شدن نامناسب با قاب تحمل کند.
اتصال صلب و اجرای نادرست میتواند این آزادی حرکت را محدود کند.
به همین دلیل در طراحی اتصالات، علاوه بر جلوگیری از حرکت نامطلوب خارج از صفحه، باید آزادی حرکت موردنیاز سیستم نیز در نظر گرفته شود.
این همان دلیلی است که بستهای انعطافپذیر در جزئیات مهار دیوار اهمیت پیدا میکنند.
تفاوت بست تخت، کرکرهای و رادیکالی تبلکس
این سه محصول را میتوان بهصورت خلاصه اینگونه تفکیک کرد:
| نوع اتصال | شکل | کاربرد کلی |
|---|---|---|
| بست تخت تبلکس | تسمه فلزی صاف | اتصال و تقویت افقی مطابق طراحی |
| بست کرکرهای تبلکس | ورق موجدار | اتصال مکانیکی بلوکهای مجاور |
| بست رادیکالی تبلکس | قطعه انعطافپذیر فرمدار | مهار دیوار در مجاورت عضو قائم مطابق جزئیات |
بنابراین هنگام سفارش نباید فقط عبارت «بست تبلکس» گفته شود.
باید مشخص باشد کدام بست برای کدام قسمت دیوار مورد نیاز است.
بست هبلکس چیست؟
عبارت بست هبلکس در بازار ساختمان به شکل گستردهای برای اتصالات مورد استفاده در اجرای بلوکهای AAC جستجو میشود.
اما از نظر فنی، AAC نام فناوری بتن هوادار اتوکلاو شده است و تولیدکنندگان مختلف میتوانند سیستم بلوک و اتصالات مخصوص خود را ارائه کنند.
بنابراین عباراتی مانند:
بست هبلکس، بست بلوک هبلکس، بست رادیکالی هبلکس، بست تخت هبلکس و بست کرکرهای هبلکس
در بسیاری از جستجوهای کاربران به نیاز کلی آنها برای پیدا کردن اتصالات بلوک AAC اشاره دارند.
محصول معرفیشده در این صفحه، اتصالات و بست سیستم دیوار AAC تبلکس است.
این تفکیک باعث میشود کاربر بداند «هبلکس» و «تبلکس» نام یک محصول یا برند واحد نیستند.
بست تبلکس بهتر است یا بست هبلکس؟
برای مقایسه اتصالات دو سیستم AAC، نام برند بهتنهایی معیار فنی مناسبی نیست.
موارد مهمتر عبارتاند از:
جنس ورق، ضخامت، ابعاد، نوع پوشش ضدخوردگی، شکل قطعه، نوع اتصال مکانیکی، ظرفیت مورد نیاز، محل استفاده و انطباق با جزئیات اجرایی پروژه.
بنابراین یک بست مناسب باید ابتدا براساس نوع دیوار و دیتیل اجرایی انتخاب شود.
بعد از آن میتوان محصولات موجود را از نظر کیفیت ساخت و مشخصات فنی مقایسه کرد.
بست گالوانیزه AAC
قطعات فلزی مورد استفاده در ساختمان ممکن است در معرض رطوبت و عوامل خورنده قرار بگیرند.
به همین دلیل حفاظت در برابر خوردگی اهمیت زیادی دارد.
در شرایطی که ضوابط پروژه یا میزان مواجهه با رطوبت ایجاب میکند، باید از قطعات دارای حفاظت مناسب در برابر خوردگی، مانند فولاد گالوانیزه یا فولاد زنگنزن متناسب با شرایط طراحی استفاده شود.
استفاده از قطعهای که پس از مدت کوتاهی دچار خوردگی شود، میتواند دوام اتصال را تحت تأثیر قرار دهد.
چرا گالوانیزه بودن بست اهمیت دارد؟
خوردگی فلز میتواند به مرور زمان سطح مقطع مؤثر قطعه را کاهش دهد.
همچنین محصولات ناشی از خوردگی میتوانند در محل تماس با مصالح پیرامونی مشکلات دیگری ایجاد کنند.
بنابراین هنگام خرید فقط ظاهر بست را بررسی نکنید.
جنس، ضخامت و نوع پوشش محافظ قطعه نیز جزو مشخصات مهم محصول هستند.
اتصال بلوک AAC به ستون بتنی
در محل رسیدن دیوار AAC به ستون بتنی باید جزئیات مهار و جداسازی موردنیاز پروژه رعایت شود.
در این قسمت ممکن است براساس طراحی از بست انعطافپذیر یا سیستم اتصال تعیینشده استفاده شود.
اتصال نباید صرفاً با چسباندن بلوک به ستون و پر کردن کامل فضای بین آنها با یک ماده صلب انجام شود، اگر این کار با جزئیات طراحی دیوار جداسازیشده تعارض داشته باشد.
هدف این است که:
دیوار در جهت لازم مهار شود و در عین حال رفتار مورد انتظار آن نسبت به قاب سازه حفظ گردد.
اتصال بلوک AAC به ستون فلزی
در سازه فولادی نیز اصل موضوع مشابه است، اما روش اتصال بست به عضو فولادی میتواند متفاوت باشد.
نوع اتصال مکانیکی، پیچ یا سایر روشهای مجاز باید با جزئیات اجرایی پروژه هماهنگ باشد.
اجرای خودسرانه جوش روی اعضای سازهای نیز نباید بدون تأیید جزئیات طراحی انجام شود.
اتصال دیوار AAC به وادار
در دیوارهایی که براساس محاسبات نیاز به وادار دارند، اتصال دیوار و وادار باید مطابق رفتار طراحیشده سیستم انجام شود.
یکی از موضوعات مهم، مهار خارج از صفحه دیوار است.
اگر وادار و سیستم اتصال بهگونهای طراحی شدهاند که امکان حرکت موردنیاز در راستای دیوار وجود داشته باشد، اتصال دیوار باید همان رفتار را حفظ کند.
بنابراین اجرای بست صرفاً به معنی «محکمتر کردن هرچه بیشتر دیوار» نیست.
گاهی اتصال صحیح، اتصالی است که در یک جهت مهار ایجاد کند و در جهت دیگری اجازه حرکت کنترلشده بدهد.
فاصله بستهای AAC چقدر باید باشد؟
نمیتوان یک فاصله ثابت را برای تمام بستها و تمام دیوارهای AAC اعلام کرد.
فاصله بست به عواملی مانند:
- نوع بست
- نوع دیوار
- ارتفاع دیوار
- طول دیوار
- ضخامت بلوک
- شرایط تکیهگاهی
- نوع سازه
- بارهای وارد بر دیوار
- جزئیات اجرایی پروژه
وابسته است.
بنابراین عددی که برای بست تخت تعیین میشود الزاماً برای بست رادیکالی قابل استفاده نیست.
فاصله اتصالات باید براساس نقشه و دستورالعمل اجرایی سیستم تعیین شود.
فاصله دیوار AAC از ستون چقدر است؟
این مورد نیز باید مطابق جزئیات طراحی و ضوابط حاکم بر پروژه تعیین شود.
در سیستم دیوار جداسازیشده، فاصله جانبی برای تأمین امکان تغییرمکان نسبی سازه پیشبینی میشود.
این فاصله نباید بهصورت دلخواه با ملات سخت پر شود؛ زیرا در این صورت ممکن است هدف اصلی جداسازی دیوار از قاب از بین برود.
آیا بین بلوک AAC و ستون باید فوم یا پشم سنگ قرار گیرد؟
در محل درز جداسازی معمولاً از مصالح تراکمپذیر متناسب با جزئیات طراحی استفاده میشود.
نوع ماده، ضخامت و نحوه اجرای آن باید مطابق سیستم اجرایی پروژه باشد.
هدف این ماده پر کردن درز بدون ایجاد اتصال صلب ناخواسته است.
آیا بست رادیکالی همان وال پست است؟
خیر.
این دو اصطلاح را نباید مترادف دانست.
بست رادیکالی یک قطعه اتصال است.
وادار یا آنچه در بازار عموماً وال پست نامیده میشود، یک جزء مهارکننده دیوار با وظیفه و جزئیات متفاوت است.
ممکن است در یک سیستم اجرایی هر دو وجود داشته باشند، اما یکی جای دیگری نیست مگر اینکه سیستم طراحیشده و ضوابط پروژه صراحتاً راهکار دیگری ارائه کرده باشند.
آیا تمام دیوارهای AAC به وادار نیاز دارند؟
خیر، نمیتوان چنین حکم کلی صادر کرد.
نیاز به وادار به مشخصات هندسی دیوار، شرایط تکیهگاهی، بارهای واردشده و سیستم طراحی بستگی دارد.
بنابراین جمله «هر دیوار AAC حتماً وال پست میخواهد» همانقدر غیرحرفهای است که بگوییم «AAC هیچوقت وال پست نمیخواهد».
پاسخ باید از طراحی دیوار استخراج شود.
آیا بست تبلکس باعث مقاوم شدن دیوار در برابر زلزله میشود؟
اتصالات مناسب بخشی از سیستم مهار لرزهای دیوار غیرسازهای هستند.
اما عملکرد دیوار در زلزله حاصل یک قطعه بهتنهایی نیست.
بلوک، ملات، اتصالات، وادار در صورت نیاز، درزهای جداسازی، اتصال به سقف، بازشوها و نحوه اجرای کل دیوار در کنار یکدیگر عملکرد سیستم را تعیین میکنند.
بنابراین عبارت تبلیغاتی «این بست دیوار را ضد زلزله میکند» عبارت دقیقی نیست.
بیان فنیتر این است:
استفاده صحیح از اتصالات مناسب، یکی از اجزای ضروری اجرای سیستم مهار دیوار AAC مطابق طراحی لرزهای پروژه است.
اشتباهات رایج در اجرای بست بلوک AAC
یکی از خطاهای متداول، استفاده از یک نوع بست در تمام نقاط دیوار بدون توجه به کاربرد آن است.
خطاهای دیگر عبارتاند از:
- استفاده از بست نامناسب برای محل اتصال
- تعداد ناکافی اتصالات
- فاصلهگذاری سلیقهای
- نصب نامناسب میخ یا پیچ
- استفاده از قطعات دارای خوردگی
- استفاده از ورق بسیار ضعیف یا نامناسب
- ایجاد اتصال صلب در محلی که نیاز به حرکت نسبی وجود دارد
- پر کردن نادرست درز جداسازی
- اجرای اشتباه اتصال به سقف
- حذف اتصالات بدون محاسبه
- جایگزینی بست تخت و رادیکالی بدون توجه به وظیفه آنها
- آسیب زدن به عضو سازهای هنگام نصب اتصال
چگونه بست مناسب بلوک AAC را انتخاب کنیم؟
اول باید مشخص شود اتصال در کدام قسمت دیوار قرار دارد.
اتصال بلوک به بلوک؟
تقویت افقی دیوار؟
اتصال دیوار به ستون؟
اتصال دیوار به وادار؟
محل تقاطع دیوارها؟
بعد نوع اتصال براساس جزئیات اجرایی انتخاب میشود.
این رویکرد بسیار بهتر از خرید تعدادی «بست هبلکس» بدون مشخص کردن نوع و محل مصرف است.
قیمت بست تبلکس
قیمت اتصالات و بست تبلکس براساس نوع اتصال، ابعاد، ضخامت ورق، نوع پوشش، تعداد مورد نیاز و حجم سفارش متفاوت است.
برای استعلام قیمت باید ابتدا نوع مورد نیاز مشخص شود:
در پروژههای بزرگ بهتر است مقدار مورد نیاز براساس نقشه و متراژ واقعی دیوار محاسبه شود تا خرید کمتر یا بسیار بیشتر از نیاز پروژه اتفاق نیفتد.
خرید بست بلوک AAC تبلکس
برای خرید بست تبلکس بهتر است قبل از سفارش این اطلاعات مشخص باشند:
نوع بست مورد نیاز، متراژ دیوار، نوع و ضخامت بلوک، نوع سازه، محل استفاده اتصال و تعداد تقریبی مورد نیاز.
در پروژههای بزرگ، بررسی نقشههای اجرایی پیش از سفارش میتواند مقدار و نوع اتصالات مورد نیاز را دقیقتر مشخص کند.
اتصالات تبلکس؛ بخشی از سیستم کامل دیوار AAC
دیوار AAC فقط از بلوک تشکیل نشده است.
برای اجرای یک سیستم کامل، محصولات و اجزای مختلف باید در کنار یکدیگر قرار گیرند:
بلوک دیواری تبلکس برای تشکیل بدنه دیوار،
ملات خشک تبلکس برای اتصال بلوکها،
سرطاق تبلکس برای اجرای قسمت فوقانی بازشوهای طراحیشده،
اتصالات و بست تبلکس برای تکمیل جزئیات اتصال و مهار دیوار،
و در پروژههایی که از سیستم پانلی استفاده میکنند، پانل مسلح تبلکس بهعنوان راهکار پیشساخته AAC.
این ساختار به موتور جستجو نیز کمک میکند تبلکس را نه بهعنوان یک محصول منفرد، بلکه بهعنوان یک سیستم محصولات AAC مرتبط با یکدیگر درک کند.
این بست ها نوعی اتصال مکانیکی هستند که با مشخصاتی که در نشریه 848 و پیوست ششم آیین نامه 2800 به آن اشاره شده مطابقت داشته و به منظور متصل کردن انواع بلوک هبلکس به یکدیگر و یا اتصال بلوک به المان های سازه ای از جمله ستون ها و تیرهای فلزی یا بتنی و وادارهای میانی استفاده می شوند.
نقد و بررسیها
هنوز بررسیای ثبت نشده است.